inleiding

Wie in Nederland in het huwelijk treedt zonder vooraf huwelijksvoorwaarden te hebben gemaakt, huwt in algehele gemeenschap van goederen.

algehele gemeenschap van goederen

In algehele gemeenschap van goederen, dat wil zeggen dat alles wat de echtgenoten voor hun huwelijk bezaten en alles wat zij tijdens hun huwelijk verwerven in één “pot” terecht komt; een en ander wordt derhalve gemeenschappelijk eigendom, dit geldt zowel voor de bezittingen als voor de schulden.

In beginsel worden dus alle goederen die de echtgenoten hebben, gemeenschappelijk. Uitzondering bestaat alleen voor zgn. verknochte goederen [bijvoorbeeld kleding en lijfssieraden] alsmede voor goederen die verkregen zijn krachtens erfrecht of schenking waarbij erflater of schenker heeft bepaald dat die goederen te allen tijde privé zullen blijven, ook al huwt de begiftigde of erfgenaam in gemeenschap van goederen. Zo'n clausule heet een uitsluitingsclausule.

Het gevolg van het gemeenschappelijk worden van schulden is dat voor een schuld die is aangegaan door de ene echtgenoot, dat daarvan ook de andere echtgenoot nadeel ondervindt.

De schuldeiser van de ene echtgenoot kan zich dan verhalen op de gehele gemeenschap van goederen en dus óók op de bezittingen die de andere echtgenoot oorspronkelijk ten huwelijk aanbracht.

gevolgen bij het einde van de gemeenschap

Bij het eindigen van het huwelijk (door overlijden of echtscheiding of bij scheiding van tafel en bed) van in algehele gemeenschap van goederen gehuwden, wordt het totale vermogen van beide echtgenoten in twee gelijke delen verdeeld.

Iedere echtgenoot heeft immers recht op een helft, hetgeen dus inhoudt dat bij overlijden van de ene echtgenoot slechts zijn helft voor de erfgenamen beschikbaar is. De langstlevende had immers de andere helft al in eigendom.

voordelen van de gemeenschap van goederen

De gemeenschap van goederen heeft aantrekkelijke kanten.

Het systeem is simpel en vergt geen enkele administratie: alles is immers gemeenschappelijk.

Bijvoorbeeld: een van beiden heeft inkomen uit beroep of bedrijf, de ander heeft, meestal in verband met de verzorging van de kinderen, geen substantieel inkomen. Toch bouwen beide echtgenoten zó samen aan hun gemeenschappelijk vermogen. Immers, alles wat tijdens het huwelijk wordt verkregen is van beiden, ieder voor een gelijk deel.

nadelen van de gemeenschap van goederen

Er zijn echter ook bezwaren tegen aan te voeren:

 

 

 

1. stel dat één van de echtgenoten tijdens het huwelijk een erfenis verkrijgt. Die erfenis valt dan in de gemeenschap, zodat ook de andere echtgenoot er eigenaar van wordt. Als nu later dat huwelijk door echtscheiding wordt ontbonden, zal de echtgenoot, die erfgenaam was, met lede ogen moeten toezien dat de ander er in feite met de helft van de erfenis vandoor gaat. Dit bezwaar geldt uiteraard niet wanneer verkregen wordt met een zogenaamde uitsluitingsclausule [zie hiervoor].

2. In geval van faillissement van één der echtgenoten zullen zijn schuldeisers zich verhalen op het totale vermogen van beide echtgenoten. De niet-failliete echtgenoot draait dus mede op voor de schulden van de failliet.

 

Eén en ander betekent dat er doorgaans weinig of niets van het gemeenschappelijk vermogen overblijft. 

huwelijksvoorwaarden

In verband met die bezwaren overwegen vele aanstaande echtgenoten om van de mogelijkheid gebruik te maken van het wettelijke systeem van de gemeenschap van goederen af te wijken en wel door het maken van huwelijksvoorwaarden

uitsluiting elke gemeenschap van goederen

Het maken van huwelijksvoorwaarden kan op allerlei manieren gebeuren. In de praktijk kwam vroeger veel voor de vorm voor van algehele uitsluiting van iedere gemeenschap van goederen. Dat is precies de tegenpool van het wettelijke systeem: niets is gemeenschappelijk behalve dat wat men gezamenlijk aankoopt. Dit geldt ook voor schulden. Schulden die door de ene echtgenoot zijn aangegaan zijn privé-schulden van die echtgenoot; de andere echtgenoot is daarvoor niet aansprakelijk.

Ook wat ieder der echtgenoten voor het huwelijk bezat of wat hij/zij tijdens het huwelijk verwerft, is en blijft geheel privé-eigendom.

gescheiden vermogens

Er ontstaan dus twee vermogens, één van de ene echtgenoot hem en één van de andere echtgenoot. Dit betekent onder meer dat er bij een eventuele echtscheiding geen gemeenschap van goederen te verdelen valt (alleen gezamenlijk aangekochte goederen moeten worden verdeeld) en dat bij een eventueel faillissement de schuldeisers van de failliete echtgenoot het vermogen van de niet-failliete echtgenoot niet kunnen aantasten. Dat is vaak de reden waarom echtgenoten die ondernemersrisico lopen huwelijksvoorwaarden maken: als de ondernemer schulden heeft, is de andere echtgenoot daarvoor niet aansprakelijk. 

nadeel

Een groot nadeel van deze vorm van huwelijksvoorwaarden is dat het vermogen, tijdens het huwelijk bijeengespaard, meestal eigendom is van de werkende echtgenoot. De ander is er dan financieel tijdens het huwelijk niet op vooruit gegaan, indien deze althans geen of weinig vermogen opbouwt tijdens het huwelijk. Dit uit zich natuurlijk vooral als het huwelijk door echtscheiding eindigt. 

periodieke verrekening

Een variant op deze vorm die een oplossing biedt voor dit nadeel is de bepaling dat men tijdens het huwelijk het uit het inkomen gespaarde vermogen elk jaar samen bij helfte onder elkaar verdeelt.

Door deze bepaling blijft de niet werkende echtgenoot meedelen in de besparingen uit het inkomen en groeit dus financieel mee met de partner.

vermogensverrekening

Er zijn ook andere vormen van verrekening denkbaar: zo zou behalve het periodieke verrekenen van inkomen ook bij bijvoorbeeld het einde van het huwelijk een vermogensverrekening overeen kunnen komen. Zo'n verrekeningsbeding zou kunnen luiden dat men bij het einde van het huwelijk afrekent alsof men in gemeenschap van goederen gehuwd was. Als een van beide echtgenoten veel risico loopt in de aansprakelijkheidssfeer, zou men kunnen besluiten om bijvoorbeeld het huis op naam te zetten van degene die het minste risico loopt. Om te voorkomen dat bij het einde van het huwelijk door echtscheiding dat huis dan eigendom blijft van degene die het op naam had staan, kan met zo'n verrekeningsbeding alsnog worden verrekend. 

pensioenverrekening

In beginsel vindt er bij echtscheiding altijd verrekening plaats van de door de beide echtgenoten opgebouwde ouderdomspensioenen. Die verrekening is in de wet geformuleerd en houdt in dat na echtscheiding beide echtgenoten recht hebben op de helft van de door de man en vrouw (tijdens het huwelijk) opgebouwde ouderdomspensioenen (de zogenaamde wettelijke verevening); de andere echtgenoot krijgt een rechtstreekse aanspraak op de helft van het ouderdomspensioen van de een en andersom.

Die verevening staat los van de vraag of men huwelijksvoorwaarden heeft gemaakt of niet.

Wel kunnen echtgenoten bij huwelijksvoorwaarden overeenkomen dat wordt afgezien van de wettelijke pensioenverevening.

wanneer huwelijksvoorwaarden maken?

Huwelijksvoorwaarden moet men vóór de huwelijkssluiting maken, waartoe een notaris ingeschakeld moet worden.

Na het sluiten van het huwelijk kan het ook wel. Voorheen moest men ten minste één jaar getrouwd zijn om huwelijksvoorwaarden te wijzigen; nu hoeft men géén jaar meer te wachten en kan dat direct gebeuren. Omdat dan echter de rechtbank toestemming moet geven, zijn de kosten hoger. De rechtbank toetst in zo'n geval of er geen schuldeisers benadeeld worden door het maken van huwelijksvoorwaarden. Voor het indienen van het verzoekshrift is géén advocaat meer nodig; dit kan door de notaris worden gedaan.

Wanneer tijdens het huwelijk huwelijksvoorwaarden worden gemaakt, kan dat ook nooit een verandering van aansprakelijkheid tot gevolg hebben voor bestaande schuldeisers. Bovendien moet dan de bestaande gemeenschap van goederen, die men wil opheffen, eerst in twee gelijke delen tussen de beide echtgenoten verdeeld worden. Die verdeling zal de notaris weer maken, maar ook dat brengt extra kosten met zich mee. Die kosten bestaan ondermeer uit notariskosten, kadasterkosten en BTW. 

opheffen huwelijksvoorwaarden

Natuurlijk is het te allen tijde mogelijk de huwelijksvoorwaarden, na toestemming van de rechtbank, op te heffen en te wijzigen in het stelsel van de algehele gemeenschap van goederen. De te volgen weg is dan relatief eenvoudig.

Weliswaar moet dan ook dan toestemming worden verleend door de rechtbank, maar er behoeft géén verdeling van het vermogen plaats te vinden. De bestaande verdeling wordt door boedelmenging immers opgeheven. 

en verder

Graag geven wij u verdere informatie. U kunt hiervoor contact opnemen met ons kantoor ( ).